Home   Contact Us
GEUZE/LAMBIK/KRIEK IDEALE ETIKET TRAPPIST OUD BRUIN

Dossiers

Deze dossiers zijn informatiepunten omtrent een aantal van de strijdpunten van Zythos. Uiteindelijk gaat het Zythos erom de consument juist te informeren omtrent bierzaken.

 

Dossier index
Etiketbieren
Het ideale Etiket
Zytholoog Archief


 

 

 

 

Dossier: Etiketbieren en het ideale etiket

Het ideale etiket

België kent vele biersoorten. Daar zijn we heel gelukkig mee. Haast elk biertje presenteert zich met zijn eigen etiket. Helaas is het ene etiket qua informatie al poverder dan het andere. Het lijkt wel of de info op het etiket omgekeerd evenredig is met de hoeveelheid bieren in ons land. Daar zijn we niet gelukkig mee.

De wetgever lijkt zich daaraan niet te storen. Hij stelt slechts minimale eisen aan wat op een etiket dient vermeld te worden. Als consumentenorganisatie willen wij meer. In het midden van de jaren '90 werd door De Objectieve Bierproevers een ideaal bieretiket ontworpen. Op dit etiket werden alle gegevens die wij als verbruiker willen kennen over het bier dat we drinken bijeengebracht. Zythos ondersteunt nog steeds deze eisen en heeft daarom dit ideale etiket overgenomen.

Het komt er vooral op aan dat de gegevens op het etiket informatief en ondubbelzinnig zijn. Aan inhoudsloze marketingpraat heeft de consument niets. Bijvoorbeeld: een brouwer die op zijn etiketten schrijft dat het bier "gebrouwen is met het zuiverste water, de fijnste mouten en de edelste hoppen" vertelt kletspraat en geeft hiermee zeker geen ingrediëntendeclaratie. We gaan er namelijk a priori van uit dat hij geen bier brouwt met rioolwater, beschimmelde mouten en rotte hoppen!

Hieronder geven we alle elementen weer, die volgens ons niet op een bieretiket mogen ontbreken.

1. Eisen in verband met het product

Wettelijke eisen : deze zijn opgenomen in het Koninklijk Besluit van 13 september 1999 betreffende de etikettering van voorverpakte voedingsmiddelen, gepubliceerd in het Belgisch Staatsblad van 29 oktober 1999.

- De verkoopbenaming. Deze benaming wordt geregeld in art. 4 van het Koninklijk Besluit van 31 maart 1993 betreffende bier, gepubliceerd in het Belgisch Staatsblad van 4 juni 1993. Volgende benamingen dienen gebruikt te worden :
a) "Bier", al dan niet vergezeld van een woord dat de soort aangeeft, voor de bieren met een extractgehalte van de stamwort, uitgedrukt in graden Plato, hoger dan 4. Dit zijn de bieren van de categoriën I, II en S.
b) "Tafelbier", voor de bieren met extractgehalte tussen 1 en 4. Dit zijn de bieren van de categorie III.
c) "Alcoholarm bier" of "Laag alcoholisch bier", voor de bieren met een extractgehalte van tenminste 2,2° Plato en een alcoholgehalte van meer dan 0,5 vol.% en ten hoogste 1,2 vol.%.
d) "Alcoholvrij bier", voor de bieren met een extractgehalte van tenminste 2,2° Plato en een alcoholgehalte van ten hoogste 0,5 vol.%.
e) "Geuze", "Lambik" of "Geuze-lambik", voor de zure bieren waarin spontane gisting deel uitmaakt van het productieproces. Onder zuur bier wordt verstaan het bier met een totale zuurtegraad van tenminste 30 milli-equivalenten NaOH per liter en een gehalte aan vluchtige zuren van tenminste 2 milli-equivalenten NaOH per liter. In zure bieren van spontane gisting moet tenminste 30 % van het totale gewicht van de verwerkte zetmeel- of suikerhoudende grondstoffen uit tarwe bestaan.
Ingevolge de Europese regelgeving mag de benaming "Oude geuze" gebruikt worden voor de zure bieren waarvan het gistingsproces voor 100 % op spontane wijze gebeurt.

Bovendien dient in de verkoopbenaming ook gespecificeerd:
a) Indien vruchten of vruchtensappen worden gebruikt voor het aromatiseren van het bier, maakt de naam van de vrucht(en) deel uit van de verkoopbenaming. Ingevolge de Europese regelgeving mag voor de bieren van 100 % spontane gisting, waaraan krieken werden toegevoegd, de benaming "Oude kriek" gebruikt worden.
b) Indien een aroma (aroma's) wordt (worden) gebruikt voor het aromatiseren van het bier, maakt het woord "gearomatiseerd" of de naam van het aroma (de aroma's) deel uit van de verkoopbenaming.
c) Voor de bieren die zoetstoffen bevatten, moet de etikettering de vermelding "gezoet met…[specifieke naam van de zoetstof]" dragen. Deze vermelding moet worden aangebracht in hetzelfde gezichtveld als de verkoopbenaming.

- Het alcoholgehalte. De vermelding is wettelijk verplicht voor de bieren met een alcohol-gehalte van meer dan 1,2 vol.%. Het moet uitgedrukt worden in volumeprocenten alcohol en het cijfer mag slechts één decimaal na de komma bevatten. Onze vereniging wenst een vermelding van het alcoholgehalte op alle bieren, ongeachte de sterkte.

- De nettohoeveelheid. Deze wordt uitgedrukt in liters, centiliters of milliliters. Ze is vooraf-gegaan door het symbool "e" indien de producent de nettohoeveelheid niet zeer nauwkeurig kan doseren.


Wettelijke eisen die door onze vereniging niet gesteund worden:

De wetgeving op de etikettering stelt ook nog enkele eisen die naar onze mening niet in het belang van de consument zijn en die daarom niet door ons gesteund worden:
a) De vermelding van een datum van minimale houdbaarheid: onze vereniging is er voorstander van deze te vervangen door de botteldatum. Zie hieronder.
b) Het verbod om het extractgehalte van de stamwort te vermelden. Onze vereniging is van mening dat elke bijkomende informatie die nuttig is voor de consument moet kunnen vermeld worden, op voorwaarde dat de vermelding duidelijk is en niet voor verwarring kan zorgen. Inzake stamwortgehalte volstaat bijvoorbeeld de aanduiding "12°" niet, maar dient duidelijk gespecificeerd te worden "stamwortgehalte 12° Plato"


Bijkomende eisen die door onze vereniging gesteld worden:

a) De botteldatum. Het principe is dat de verbruiker zich een oordeel moet kunnen vormen over de ouderdom van het bier dat hij drinkt. Een datum van minimale houdbaarheid, waarbij niet bekend is welke houdbaarheidstermijn de brouwer hanteert, zegt daaromtrent niets. Mogelijkheden om de botteldatum weer te geven (in volgorde van de voorkeur van onze vereniging):
- de echte botteldatum zelf (dag, maand, jaar)
- de botteldatum in functie van de datum van minimale houdbaarheid, indien de brouwer aan deze wettelijke eis wil voldoen. De vermelding "gebotteld x tijd voor de aangege-ven datum van minimale houdbaarheid" verschaft hier duidelijkheid.
- Het lotnummer van het brouwsel, indien de consument uit de formulering daarvan de ouderdom van het bier kan afleiden.

b) De ingrediëntendeclaratie. De wetgeving op de etikettering vermeldt specifiek dat de lijst van ingrediënten niet vereist is voor dranken met een alcoholgehalte hoger dan 1,2 vol.% (in principe is deze lijst dus wél verplicht op de etiketten van alcoholvrije en alcoholarme bieren en tafelbieren met een alcoholgehalte beneden de 1,2 vol.% !). Onze vereniging is van oordeel dat er geen enkele grond is om deze uitzondering op de regels te maken voor bier. De infor-matie over hetgeen er in het bier verwerkt wordt is precies een essentieel gegeven voor de consument. Indien een ingrediëntendeclaratie al een wettelijke vereiste is voor dierenvoeding, waarom zou de mens dan niet mogen weten wat er in de drank zit die hij consumeert? Onze vereniging eist daarom dat een volledige ingrediëntendeclaratie op het etiket wél verplicht wordt. Deze declaratie omvat:
- water: eventueel met specificatie "bronwater", "leidingwater" of "water behandeld met…";
- graansoorten en zetmeelbronnen: eventueel met specificatie "gemout" of "ongemout" en aanduiding van de gebruikte moutsoorten (eventueel met weergave van de EBC-waarde);
- hopsoorten, met aanduiding van de gebruikte vorm (hopbellen, pellets, extracten);
- gist, eventueel met aanduiding van de gebruikte soort en vorm (korrelgist);
- kruiden, bij voorkeur met specificatie van de gebruikte kruiden;
- andere toevoegingen: suikers, additieven, aroma's, vruchten, vruchtextracten, vruchtensappen; de additieven mogen weergegeven worden met hun E-nummer of met hun werkelijke naam;

De aanduiding van het aandeel van een ingrediënt (in %) geniet onze voorkeur.

c) De smaakevolutie. De behandeling van het bier tijdens de fabricatie heeft grote invloed op zijn uiteindelijke smaak en de wijze waarop het zich ontwikkelt na de afvulling. Daarom is voor onze vereniging volgende informatie van groot belang voor de consument:
- de gistingswijze (hoge, lage, spontane)
- de vermelding "gefilterd" of "ongefilterd";
- de vermelding "gepasteuriseerd" of "niet gepasteuriseerd";
- de vermelding, in voorkomend geval, van "met hergisting op fles";
- de vermelding, bij hergiste bieren, van "met smaakevolutie", bij voorkeur met smaakbeschrijving en specificatie van de richting waarin het bier evolueert.

d) De biersoort en de kleur.
De biersoort duidt het type aan; pils, oud bruin, witbier, tripel, amberbier, scotch, stout, geuze…

e) Schenkadvies. De wijze waarop een bier ingeschonken en geserveerd wordt is medebepalend voor de smaakervaring van de consument. Dit omvat:
- wijze van inschenken (voorzichtig, klokkend, met of zonder gistdepot);
- temperatuur waarop het bier bij voorkeur moet geserveerd worden;
- glas waarin het bier moet geserveerd worden.

f) Bewaaradvies
- Plaats (donker…);
- Temperatuur (koel, kamertemperatuur…);
- Wijze (staand, liggend).

2. Eisen in verband met de producent

Wettelijke eisen: de wetgeving op de etikettering vereist enkel

- de naam of handelsnaam en het adres van de fabrikant of de verpakker of van een in de Europese Gemeenschap gevestigde verkoper. Dit is voor onze vereniging veel te vaag. Zie hieronder.
- de plaats van oorsprong of herkomst indien het weglaten daarvan de verbruiker zou kunnen misleiden in verband met de werkelijke oorsprong of herkomst van het voedingsmiddel. Deze wettelijke eis wordt door onze vereniging gesteund op twee vlakken:
a) Belgische brouwerijen die hun bier geheel of gedeeltelijk laten produceren door een buitenlandse brouwerij en dit daarna op de Belgische markt verkopen. Hier dient voor ons de buitenlandse herkomst duidelijk aangegeven te worden, bijvoorbeeld door de vermelding "gebrouwen door … [naam brouwerij, plaats, land] in opdracht van …[naam en plaats van de Belgische brouwerij]"
b) Belgische distributeurs of warenhuizen die op de Belgische markt en onder hun eigen merknaam een bier verspreiden dat in werkelijkheid in het buitenland gebrouwen wordt (bijvoorbeeld: Delhaize Premium Pils, die in werkelijkheid gebrouwen wordt in Diekirch in het Groothertogdom Luxemburg)


Bijkomende eisen die door onze vereniging gesteld worden:

a) Vermelding van de werkelijke fabrikant. Voor de consument is niet de distributeur, de merkhouder of de opdrachtgever van primordiaal belang, maar wel de plaats waar het bier dat hij drinkt werkelijk gebrouwen wordt. Daarom vindt onze vereniging het wenselijk dat op het etiket vermeld staat:
- de naam (en bij voorkeur ook adres, telefoon en andere contactgegevens) van de werkelijke brouwer;
- indien het brouwen van de wort en/of de vergisting en lagering en/of de afvulling van het bier niet op dezelfde plaats gebeuren, dient apart aangegeven waar elk van deze productiefasen plaatshebben;
- naast deze gegevens mogen desgevallend ook de distributeur, merkhouder of opdrachtgever aangeduid worden.

b) Vermelding van de werkelijke oorsprong van een bier.
Indien een bepaald bier onder meer dan één naam wordt aangeboden en verkocht (etiketbier), dient op de etiketten van de afgeleide biernamen de naam van het moederbrouwsel vermeld te worden. Onze vereniging begrijpt de economische en/of financiële redenen die sommige brouwerijen aanhalen om de productie van etiketbieren te rechtvaardigen, maar vindt deze geen voldoende grond om de consument niet correct te informeren over de werkelijke herkomst van het bier dat hij drinkt.

3. Eisen in verband met het milieu

Onze vereniging steunt de wettelijke eisen.

a) Vermelding, indien van toepassing, van "gewaarborgd leeggoed", bij voorkeur met ver-melding van het te betalen statiegeld;
b) Vermelding, indien van toepassing, van "verloren verpakking";
c) Gebruik van het recyclagesymbool;
d) Vermelding, indien van toepassing, van gebruikte biologische grondstoffen, en, indien
toegelaten, van de garantielabels "Biogarantie" of "Ecocert"

4. Eisen inzake gezondheid

De wetgeving op de etikettering voorziet voor bier geen bijzondere vermeldingen. Onze vereniging is voorstander van volgende aanduidingen:

a) Voedingswaardedeclaratie: aantal calorieën per volumeëenheid
b) Verbruikersadvies: een positief advies ("Drink met mate") of een waarschuwing voor de
gezondheidsrisico's bij alcoholmisbruik


Meer Bierplezier

 

ZBF - Kom eens kijken op het grootste bierfestival van België!
Zythos Bier Festival

Bezoek ons virtueel 
          biercafé, een plaats waar je gezellig kan keuvelen over bier 
          en andere onderwerpen.
Zythos Forum

 


Zythos steunt :

Bierebel.com

 

Home Contact

© Zythos VZW All Rights Reserved

Home Over Zythos De Zytholoog Agenda Acties Dossiers Het biercafe