|
|
 |
 |
 |
 |
||
|
|||||
|
|
|
|
|
 Dossiers Deze dossiers zijn informatiepunten omtrent een aantal van de strijdpunten van Zythos. Uiteindelijk gaat het Zythos erom de consument juist te informeren omtrent bierzaken.
|
|
|
Het Trappistenarchief van De Zytholoog IS LA TRAPPE DAN TOCH EEN TRAPPIST? Het discussieforum in het “biercafé” van de Zythoswebsite levert soms interessante stof tot nadenken op. Eind augustus werden er tussen enkele bierliefhebbers standpunten uitgewisseld over de al jaren aanslepende kwestie: zijn de La Trappe-bieren van de Abdij O.L.Vrouw van Koningshoeven te Berkel-Enschot (Nederland) nu echte trappisten of niet? Basis van de discussie was een document, dat door broeder Bernardus Peeters in februari op de website van de abdij was gezet en dat de benaming trappist voor de La Trappe-bieren verdedigde. Het standpunt van La Trappe. Om goed te begrijpen waarover het gaat geven we hier de verklaring van de monniken van de abdij van Koningshoeven volledig weer. Dit is wat zij schrijven: “Sinds 1884 brouwen de trappistenmonniken van de abdij O.L.Vrouw van Koningshoeven bier om in hun eigen levensonderhoud te voorzien. Sinds de jaren ’80 leed onze brouwerij een moeizaam bestaan. Op sommige tijden zo moeizaam dat vaak de sluiting van de brouwerij door de monniken is overwogen. In 1996 was de situatie dusdanig dat er echt ingegrepen moest worden, wilde La Trappe kunnen blijven voortbestaan. Na rijp overleg in de gemeenschap, na goedkeuring van het generaal bestuur van onze Orde, is er voor gekozen om een samenwerkingsverband aan te gaan met een andere brouwerij. Door deze samenwerking aan te gaan streefde de gemeenschap ernaar om La Trappe voor de markt te behouden, haar bron van inkomsten veilig te stellen en de werkgelegenheid van de werknemers te verzekeren voor de toekomst. In 1997 is uiteindelijk een samenwerkingsovereenkomst gesloten met bierbrouwerij Bavaria NV te Lieshout. In deze samenwerkingsovereenkomst is het volgende vastgelegd:
Dat La Trappe niet het Authentic Trappist Logo voert heeft niets te maken met het feit dat onze gemeenschap geen werkelijke verantwoordelijkheid meer zou hebben over de productie. Het heeft te maken met het feit dat wij als gemeenschap ons niet gesteund voelden door een aantal leden van de Internationale Vereniging Trappist in de voor onze gemeenschap en brouwerij gevonden samenwerking met Bavaria. Onze gemeenschap is volledig eigenaar (merk, receptuur en product) van alle trappistenbieren die op de markt komen onder de naam La Trappe. La Trappe wordt onder verantwoordelijkheid van de monniken van onze abdij gebrouwen door bierbrouwerij De Koningshoeven die gelegen en gevestigd is op het terrein en in de gebouwen van onze abdij. Bierbrouwerij De Koningshoeven is een zelfstandige onderneming binnen het Bavariaconcern en onze gemeenschap heeft in die zin alleen maar in bierbrouwerij De Koningshoeven een goede samenwerkingspartner. Bierbrouwerij De Koningshoeven heeft na productie van La Trappe het exclusieve recht om La Trappe namens de abdij en onder controle van de abdij op de markt te brengen. La Trappe heeft geen Authentic Trappist Logo, maar dat wil absoluut niet zeggen dat La Trappe geen trappistenbier is. Het logo bepaalt niet wie er recht heeft om trappistenbier genoemd te mogen worden. Onze gemeenschap is lid van de Orde van de Trappisten en als zodanig heeft onze gemeenschap het recht om binnen de wetgeving van onze kloosterorde, en niet die van de Internationale Vereniging Trappist, al haar producten de naam van Trappist te geven. Ook wij onderstrepen als gemeenschap de waarde van het bestaan van het Authentic Trappist Logo, daarom ook zijn en blijven wij lid van de Internationale Vereniging Trappist. Op dit moment voeren onze producten dit logo niet, maar wij willen dit niet uitsluiten voor de nabije toekomst. Er zijn 6 trappistenbieren met het Authentic Trappist Logo en er is 1 trappistenbier zonder dat logo. Alle 7 zijn ze de moeite waard en wij hopen dat de consument ze ook in de toekomst met veel plezier zal blijven gebruiken. Br. Bernardus Peeters, ocso Ja, maar… Op het eerste gezicht lijkt dit allemaal duidelijk en is men geneigd La Trappe inderdaad als een trappistenbier te aanvaarden. Bij herlezing en nadere beschouwing komen er echter wel een aantal vragen opduiken die ons doen zeggen: “Ja, maar, wacht even, zo duidelijk is dat allemaal niet!” Laten we even overlopen waar we het mee eens zijn en waar we toch bedenkingen bij hebben. Akkoord Waar we absoluut geen probleem mee hebben is de laatste zin van broeder Bernardus: alle 7 zijn ze de moeite waard. Deze hele discussie gaat namelijk niet over de kwaliteit of de smaak van de La Trappe-bieren. Dit staat los van de vraag of het nu echte trappistenbieren zijn dan wel abdijbieren. Ook in ons eigen land zijn er trouwens genoeg abdijbieren die inzake smaak en kwaliteit niet hoeven onder te doen voor de trappisten. Evenmin betwisten we dat het merk en de receptuur eigendom zijn van de monniken, dat het bier gebrouwen wordt onder verantwoordelijkheid van de monniken, of dat er nog monniken op één of andere manier betrokken zijn bij de werkzaamheden van de brouwerij. Is dit echter voldoende om van een echt trappistenbier te kunnen spreken? Naar onze mening niet. Hypocriet? Al wat moeilijker hebben we het met de stelling dat het logo niet bepaalt welke bieren er recht heeft om trappistenbier genoemd te mogen worden. Naar de letter is dit natuurlijk juist: de Internationale Vereniging Trappist is enkel opgericht om te waken over de authenticiteit van de trappistenproducten, maar is geen eigenaar van de benaming “trappist” zelf. Hier is het inderdaad de regelgeving van de kloosterorde zelf die daarover uitspraken kan doen. Naar de geest klopt het voor ons echter helemaal niet en getuigt dit argument van broeder Bernardus naar ons gevoel toch van een grote dosis hypocrisie. Enerzijds richt men, samen met andere trappistenkloosters, een Internationale Vereniging op uit bezorgdheid voor de authenticiteit van de producten, maar als die vereniging dan die authenticiteit niet meer wil garanderen, reageert men met: “Ah, maar, jullie hebben niet het recht te bepalen welk bier trappist mag genoemd worden en wij blijven ons bier dus tóch trappistenbier noemen”. Dit is gewoon het doel en de betekenis van het logo en van het bestaan van de Internationale Vereniging Trappist uithollen en laten verworden tot een puur symbool zonder inhoudelijke betekenis. Twee walletjes Waar de voornaamste bedenkingen en vragen beginnen te rijzen, is bij de toetsing van de door de abdij en Bavaria opgezette constructie aan één der voorwaarden die gesteld zijn om het Authentic Trappist Logo te mogen dragen – en die onzes inziens terecht geleid heeft tot het niet langer garanderen van de authenticiteit van La Trappe door de Internationale Vereniging Trappist. Met name gaat het om volgende voorwaarde: “Door haar omvang, fysieke opstelling, organisatie, aanwending en beheer moet de vereiste bedrijfsuitrusting in haar geheel duidelijk blijk geven zowel van een onbetwistbare band van ondergeschiktheid ten aanzien van het begunstigde klooster als van een bedrijfscultuur die eigen is aan het monastieke levensproject”. Wij kunnen ons niet van de indruk ontdoen dat in Berkel-Enschot een manier werd gezocht om van twee walletjes te kunnen eten: enerzijds om de financiële voordelen van de constructie te kunnen binnenrijven, anderzijds om via een achterpoortje of betwistbare interpretatie van de voorwaarden toch nog de benaming “trappistenbier” te kunnen handhaven. Wij geloven geen ogenblik dat Bavaria geïnteresseerd was in de brouwerij Koningshoeven uit pure menslievendheid, om de kloostergemeenschap te helpen. We geloven evenmin dat Bavaria de brouwerij Koningshoeven echt nodig heeft voor haar eigen productie. We geloven wel dat het de bedoeling van Bavaria was een merk binnen te rijven waarmee ze kon (en kan) pronken en winst maken onder de benaming “trappistenbier”. Op zich is daar niets mis mee: Bavaria is nu eenmaal een commercieel bedrijf dat naar winst kan, mag en moet streven. Maar een “bedrijfscultuur die eigen is aan het monastieke levensproject” is het zeker niet. En dus werd een constructie opgezet die deze voorwaarde omzeilt. Winst Diezelfde constructie laat ook toe een mouw te passen aan een andere voorwaarde, met betrekking tot de opbrengsten. Hier schrijft de Internationale Vereniging Trappist voor: “De opbrengsten moeten buiten elk zelfstandig winstoogmerk bestemd worden voor de materiële, intellectuele en spirituele behoeften, evenals het onderhoud van de gebouwen, de uitrusting en de omgeving van het begunstigde klooster, waarbij het eventuele overschot dat voortkomt uit een gezonde en voorzichtige bedrijfsvoering besteed wordt aan caritatieve of sociale werken of aan de noden van andere trappistenkloosters”.
Conclusie De argumenten die broeder Bernardus Peeters in zijn tekst aandraagt overtuigen ons dus niet. De hele opgezette constructie tussen de abdij O.L.Vrouw van Koningshoeven en brouwerij Bavaria geeft ons het onbehaaglijke gevoel dat er een poging gedaan werd om de voorwaarden – nota bene indertijd met medewerking van de abdij zelf opgesteld binnen het kader van de Internationale Vereniging Trappist! – te omzeilen om aldus de naam en de faam van het begrip “trappistenbier” verder commercieel en financieel te kunnen exploiteren. Vanuit wereldlijk en puur materieel oogpunt misschien begrijpelijk of zelfs noodzakelijk, maar juist in een kloostergemeenschap zou men beter moeten weten. Enkele jaren geleden heeft de secretaris van de Internationale Vereniging Trappist in een schrijven aan de toenmalige Objectieve Bierproevers duidelijk gesteld: “Zelfs als de benaming La Trappe op de bieren van de brouwerij Koningshoeven BV om historische redenen vooralsnog verder gebruikt wordt, stelt de Internationale Vereniging Trappist zich niet meer garant wat de trappistenherkomst van deze bieren betreft”. Dit standpunt is voor zover wij weten – terecht – nog niet gewijzigd. Tot nader order blijft het dus voor ons: de La Trappe-bieren zijn abdijbieren. Casimir Elsen (oktober 2003) Zie ook : standpunt van Zythos vzw * Vervolg : LOGO AUTHENTIC TRAPPIST TERUG IN ABDIJ KONINGSHOEVEN Uit "De Zytholoog" nr. 4, verschenen januari 2004. << terug naar het archiefoverzicht Externe links: |
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
Dossier
Trappist
Op
deze wijze hebben de monniken geprobeerd om La Trappe te behouden voor
de markt en zo hun bron van inkomsten veilig te stellen. De opbrengst
van La Trappe wordt besteed aan het levensonderhoud van de gemeenschap,
haar gebouwen en terreinen. De abdij Koningshoeven heeft sedert 1953 de
zorg voor twee stichtingen in de derde wereld, t.w. Indonesië en
Kenia. Ook deze gemeenschappen delen in de opbrengst.
De
overeenkomst tussen de abdij en Bavaria voorziet dat het bier na de productie
allemaal verkocht wordt aan Bavaria: de abdij heeft dus slechts één
klant en de winst die zij op de verkoop maakt kan volgens de regels gebruikt
worden. Ogenschijnlijk alles in orde dus. Maar wat ziet de consument?
Dat hij voor de aankoop van zijn trappist te maken krijgt met een bijkomende
tussenschakel. Het is niet langer abdij?distributeur(?cafébaas)?consument,
maar abdij?Bavaria?distributeur(?cafébaas)?consument. En nog eens:
wij geloven niet dat Bavaria in de prijzen die zij aan haar distributeurs
aanrekent geen eigen winstmarge berekent. Daar is het haar uiteindelijk
toch om te doen! Weer eens: vermits Bavaria een commerciële onderneming
is, is hier op zich niets op tegen, maar tussen abdij en consument zitten
nu twéé schakels die een winstaandeel voor zich opeisen.
Verwondert het dat we dit weer eens geen “bedrijfscultuur die eigen
is aan het monastieke levensproject” vinden?
